Quinta Parte

Oferecimento do Obi

Antes de prosseguir no tema proposto, ressalta-se que, muitas vezes, termos do Iorubá podem ser traduzidos/nomeados de formas diferentes de acordo com cada autor ou família. Um exemplo disso se refere a cada parte de um Obi, cuja denominação mais adequada é Lóbulo, ainda que sejam comumente utilizados os termos Banda e Gomo. Todavia, a fim de manter a abordagem do material mais acessível e clara, será adotado o termo “gomo” como o oficial dos nossos estudos.

Esclarecido esse fato, segue-se para o oferecimento do Obi, momento o qual pode- se recitar o odu Oturupon Ofun.

Odu Oturupon Ofun (iorubá)

  1. Oturupon bisibisi
  2. A dIfá fun Eleri bisi
  3. Eleri bisi ti yoo fobi bee ´ku
  4. Kini alade fobi ise ?
  5. Oyin la lade fobi ise Oyin
  6. Ipe la lade fobi ise Ipe

Odu Oturupon Ofun (português)

  1. Oturupon bisibisi
  2. Foi quem consultou Ifá para Eleri bisi
  3. Quando ele iria a oferecer Obi para suplicar por morte
  4. Para que é que usamos o Obi?
  5. Para doçura, é que o Obi é usado para doçura
  6. Para conforto, é que o Obi é usado, para conforto.

Considerando que o obi mais utilizado possui quatro gomos, imediatamente depois de sua abertura – que deve ser feita com as mãos, sem o uso de faca – cada edo (parte interna de cada gomo onde existe o broto) é tirado e se fala:

Obi nibi iku (Obi rejeita a morte)

Obi nibi Arun (Obi rejeita a doenca)

Obi nibi Ofo (Obi rejeita a perda)

Obi nibi gbogbo nkan buruku (Obi rejeita toda coisa ruim).

Podem ser citados mais dois exemplos de versos de ifá que deixam claro a importância do obi nos rituais para os òrìṣà.

Odu Ofun Otura (Òfún Ońtòláá; iorubá)

  1. Èké pa’bì ó dí
  2. Òdàlè pa’bì a sì gògò
  3. Onínúire p’abì ó yàn peregede
  4. Adífá fún Òjòdú omo Àrìrà n’Ífè.
  5. Níjó tí wón ní kó wá p’abì láàfin
  6. Òjòdú dé omo Àrìrà.
  7. Àwá mà dúpé ore Obì tó yàn.

Odu Ofun Otura (Òfún Ońtòláá; português)

  1. O impuro joga obi, mas a oferta não é aceita.
  2. O traidor atira obi, mas a oferta é rejeitada.
  3. O justo lança o obi e a oferta de forma clara e rapidamente aceita.
  4. Elenco divinação para Ojodu, o filho de Arira em Ifé.
  5. No dia em que ele foi convidado a jogar obi no palácio.
  6. Ojodu chegou, o filho de Arira.
  7. Agradecemos a aceitação de nossa oferta.

Odu Osalogbe (iorubá)

  1. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  2. Moní ọwọ́ ire
  3. Óní bí alàwòrò ògún lákayé ba nawọ́ ire sí ògún lákayé rẹ
  4. Óní ògún lákayé náà yíò nawọ́ ire sí
  5. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  6. Moní ọwọ́ ire
  7. Óní bí alàwòrò ìja ba nawọ́ ire sí Ìja rẹ
  8. Óní Ìja náà yíò nawọ́ ire sí
  9. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  10. Moní ọwọ́ ire
  11. Óní bí alàwòrò Ọbàlùfòn ba nawọ́ ire sí Ọbàlùfòn rẹ
  12. Óní Ọbàlùfòn náà yíò nawọ́ ire sí
  13. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  14. Moní ọwọ́ ire
  15. Óní bí alàwòrò ọ̀sun ba nawọ́ ire sí ọ̀sun rẹ
  16. Óní ọ̀sun náà yíò nawọ́ ire sí
  17. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  18. Moní ọwọ́ ire
  19. Óní bí alàwòrò Ọbàtálá ba nawọ́ ire sí Ọbàtálá rẹ
  20. Óní Ọbàtálá náà yíò nawọ́ ire sí
  21. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  22. Moní ọwọ́ ire
  23. Óní bí alàwòrò irúnmọlè eyikeyi ba nawọ́ ire sí irúnmọlè rẹ
  24. Óní irúnmọlè náà yíò nawọ́ ire sí
  25. Ọ̀rúnmìlà ní ọwọ́ ire
  26. Moní ọwọ́ ire
  27. Óní bí alàwòrò òun èdú alájogun ba nawọ́ ire sí òun èdú alájogun
  28. Óní oun náà yíò nawọ́ ire sí
  29. Moní Ọ̀rúnmìlà kílódé ti o fi nfọ bí èdè tí o fi nfọ bí ẹ̀yọ̀?
  30. Ọ̀rúnmìlà loun ko fọ bí èdè òun kosi fọ bí ẹ̀yọ̀ bíkìíṣe akápò tóun ni òun nbawi wípé kí o lọ di obi meji sinu ewé ayajọ ifá.
  31. ki o fi sori òun èdú alájogun di aarọ ọjọ keji, ti ilẹ bati mọ ti akápò tóun ti fọwọ́, fẹsẹ ati ẹnu ki o máa fi obì náà wúre lórí ohùn ifá, Ọ̀rúnmìlà ní òun yíò nawọ ire sí.

Odu Osalogbe (português)

  1. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  2. eu disse a mão do bem
  3. Ele disse que se o sacerdote de Ògún lákayé estender a mão da bondade para seu Ògún lákayé
  4. Ògún lákayé também retribuirá com a mão da bondade
  5. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  6. eu disse a mão do bem
  7. Ele disse que se o sacerdote de Ìja estender a mão da bondade para seu Ìja
  8. Ìja também retribuirá com a mão da bondade
  9. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  10. eu disse a mão do bem
  11. Ele disse que se o sacerdote de Ọbàlùfòn estender a mão da bondade para seu Ọbàlùfòn
  12. Ọbàlùfòn também retribuirá com a mão da bondade
  13. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  14. eu disse a mão do bem
  15. Ele disse que se o sacerdote de Òṣun estender a mão de bondade para sua Òṣun
  16. Òṣun também retribuirá com a mão da bondade
  17. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  18. eu disse a mão do bem
  19. Ele disse que se o sacerdote de Ọbàtálá estender a mão da bondade para seu Ọbàtálá
  20. Ọbàtálá também retribuirá com a mão da bondade
  21. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  22. eu disse a mão do bem
  23. Ele disse que se o sacerdote de qualquer divindade estender a mão da bondade para sua divindade
  24. A divindade também retribuirá com a mão da bondade
  25. Ọ̀rúnmìlà disse a mão da bondade
  26. eu disse a mão do bem
  27. Ọ̀rúnmìlà disse que se seu sacerdote estendesse a mão da bondade para ele
  28. Ele também retribuirá com a mão da bondade
  29. Eu disse: Ọ̀rúnmìlà, por que você fala em parábola?
  30. Ọ̀rúnmìlà me respondeu que não falou em parábola, mas para seu adivinho, que se estenda a mão da bondade para ele
  31. Ele também retribuirá com a mão da bondade
  32. Eu perguntei, Ọ̀rúnmìlà se é seu adivinho, o que ele/ela faria para que você estendesse a mão da bondade para ele/ela
  33. Ọ̀rúnmìlà me respondeu que eu deveria dizer ao seu adivinho para dobrar duas nozes de cola dentro da folha de ifá e colocá-la em seu topo até a manhã seguinte, e quando for de manhã que ele/ela tenha limpado seu corpo
  34. Ele/ela deve vir e usar as nozes de cola para perguntar o que ele/ela precisa dele, e ele/ela será atendido.

Com o obi aberto e feita a remoção do edo na parte interna do obi, molhamos os gomos do obi com água, pegamos dois gomos do obi com a mão direita, dois com a esquerda, e falamos:

Owo otun (A mão direita)

Owo osi (A mão esquerda)

Em seguida falamos

A paapo lo di mewa (Se os juntamos, se tornarão dez)

Com as mãos unidas contendo os obi, poderemos lançar para obter uma caída. A interpretação básica compreende em reconhecer as partes internas e a diferença entre os gomos masculino e feminino. A Figura 2 ilustra tais diferenças.

Consideramos como uma caída aberta quando o gomo cai com a parte interna para cima, como na Figura 2).

Figura 2: diferenças na parte interna do gomo de obi entre os gomos masculino e feminino.

Para identificar o gomo feminino, observe o formato de Y na face do gomo, ou seja, a oposta do caulículo.

O primeiro obi é oferecido com a intenção de saber se nossas rezas foram aceitas. Uma interpretação simplificada está apresentada no Quadro 1. Interpretações mais profundas podem ser feitas derivadas destas jogadas.

Caso ocorra a caída com 3 gomos abertos, devemos lançar novamente para interpretação.

Somente utilizamos obis com quatro gomos. Caso exista outro número de gomos devemos ajustar para que possua os quatro gomos para interpretação, descartando os gomos excedentes.

Oferecimento dos itens do Ọ.̀ sẹ
 
 
Após receber uma resposta satisfatória, devemos separar um gomo do obi para ser ingerido (no término do ọ̀sẹ̀ junto com um gomo do orogbo). Porém, antes devemos oferecer três gomos do obi ao òrìṣà, na sequência damos início aos oferecimentos dos materiais do ọ̀sẹ̀.
Exemplo se o òrìṣà for Òrunmila utilizamos Epo, Oti e outros materiais, dentro de uma sequência normalmente usada por nossa família.
 
 
 
Confirmação do oferecimento
 
Após a oferta dos itens na seguinte ordem – obi, epo, atare, oyin, oti – confirmamos a oferta dos elementos com dois orogbos. O objetivo é saber se o que foi oferecido está satisfatório ou se há algo para ser acrescentado. Para isso, o orogbo pode ser
aberto com faca ou com os dentes para a dividi-lo ao meio. Neste caso, não há masculino ou feminino, diferentemente do que consideramos no Obi. Desta forma, podemos interpretar conforme o que se segue:

·      Uma banda do orobo fechada e três abertas (três), NEGATIVO. RUIM.
·      Uma banda do orobo aberta e três fechadas (três). NEGATIVO. RUIM.
·      Duas bandas do orobo abertas e duas fechadas (dois). POSITIVO. BOM.
·      Quatro bandas do orobo abertas (quatro). POSITIVO, ÓTIMO.
·      Quatro bandas do orobo fechadas (zero). NEGATIVO, PESSIMO.

BANDA: referente a um de quatro partes do orogbo (2 orogbos, divididos ao meio de um extremo ao outro).
Juntando as quatro partes e lançando-as, verifica-se se a oferenda foi satisfatória ou se devemos acrescentar um pouco mais dos elementos. Em caso se ser satisfatório, devemos separar uma parte do orogbo para ser ingerida depois de oferecer as outras três partes ao òrìṣà. Caso insatisfatório, questionar item a item para identificar qual necessita de mais, não sendo necessário repassar todos os itens. Ao acrescentar um dele, questionar se está satisfatório até resposta positiva.

Com o orogbo no final do oferecimento podemos fazer o seguinte questionamento:
Ifá, se ire lo ri? Ifá, você prevê Ire?

Se a resposta for positiva, podemos perguntar que tipo de ire o òrìṣà nos informa, no caso de uma resposta negativa, devemos identificar o tipo de ibi que o òrìṣà nos mostra.
 
 
Cantiga e partilha
 
Após o oferecimento dos elementos e confirmação ao òrìṣà, podemos dividir com os presentes a parte do obi e a parte do orobo do ọ̀sẹ̀ dando início então as cantigas (orin dos òrìṣà)
 
Exemplo se o òrìṣà do òsè for Òrunmila
 
1.            Ifá dakun dabo
2.            Tete dámi lóhùn
3.            Òrunmila dakun dabo
4.            Tete dámi lóhùn
5.            Gbogbo ayé lo bùn mi
6.            Wò ní esin
7.            Wo ni mo nsin o
8.            Esin ti ko ni nkon nkon nsi
9.            Òrunmila dámi lóhùn
10.       Ifá dakun dabo
11.       Tete dámi lóhùn
12.       Òrunmila dakun dabo
13.       Tete dámi lohun
14.       Gbogbo ayé lo bùn mi
15.       Wò no esin wo ni mo nsin o
16.       Esin ti ko ni nkon nkon nsi
17.       Òrunmila dámi lóhùn
 
Tradução em português
 
1.            Ifá por favor me ajude
2.            Me dê uma resposta
3.            Tudo mundo tira graça de mim
4.            Eles falam que a religião que eu faço parte não me dará nada bom
5.            Òrunmila me responda por favor
6.            Ifá por favor me ajude
7.            Me dê uma resposta
8.            Tudo mundo tira graça de mim
9.            Eles falam que a religião que eu faço parte não me dará nada bom
10.       Òrunmila me dará uma resposta
error: O conteúdo é protegido!!